Claartje Vinkenburg

claartjeClaartje Vinkenburg (1969) is universitair hoofddocent aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

Zij studeerde sociale psychologie in Groningen en promoveerde in 1997 in de bedrijfskunde

aan de VU. Daarna werkte ze als organisatieadviseur. Sinds augustus 2001 werkt ze

aan de VU bij de afdeling management en organisatiekunde. Als managing director van

het Amsterdam Center for Career Research houdt zij zich bezig met onderzoek naar

loopbanen, diversiteit, leiderschap en talent management in de zakelijke dienstverlening en

de wetenschap. Claartje is getrouwd en heeft twee dochters.

 

Weten dat je iets kunt, maar bang zijn om door de mand te vallen. Herken je dat bij jezelf?

Claartje: “Nee niet echt. Ik vraag me af en toe wel af of ik klaar ben voor een nieuwe rol of

functie. Heb ik alle strepen die ik nodig heb voor een volgende stap wel verdiend? Zeker als

ik niet precies weet wat die strepen zijn. Als er geen duidelijk lijstje is van de competenties

die nodig zijn voor die positie of rol. Dan ga ik twijfelen… Maar de ervaring leert inmiddels

dat er vaak andere dingen belangrijk zijn. Zaken die helemaal niet op die lijstjes staan. Ik

denk dat mannen daar veel makkelijker overheen stappen. En er daarom ook mee weg

komen. Zelfvertrouwen uitstralen wordt van een vrouw niet gepikt. Dan ben je onbescheiden;

zelfs als het terecht is. Nederland heeft problemen met bescheidenheid. Om op te vallen

moet je je hoofd boven het maaiveld uitsteken. Maar als je dat doet, blaas je te hoog van de

toren. Dat is ingewikkeld.”

 

Super mamma gedoe

“In mijn werk heb ik eigenlijk alleen last van onzekerheid als ik een nieuwe rol of een lastig

project ambieer. Maar ik ben wel onzeker onder het overdreven ‘super mamma gedoe’

op het schoolplein. Daar ben ik meer een imposter dan op mijn werk. Doe ik het wel goed

genoeg? Ik ging laatst voor het eerst mee op schoolreisje. Natuurlijk doe ik dat voor mijn

dochters. Maar eigenlijk ook om andere ouders en de juffen te laten zien dat ik het goed doe.

Bij alle rollen die we vervullen willen we dat we het in de ogen van anderen goed doen. Dat

is heel menselijk. En tegelijkertijd weet ik dat degenen die me lief zijn, weten wat ik kan en

mij waarderen. Het gaat dus meer om vreemden. Rationeel kan ik daar afstand van nemen.

Ze staan ver van me af. Maar gevoelsmatig… Mensen hanteren de keuzes die ze zelf maken

als norm. Zeker bij alles wat kinderen betreft. Dan worden mensen ineens heel normatief. En

zo praten ze daar dan ook over. Ik word daar recalcitrant van. En tegelijkertijd onzeker. Want

ik heb het gevoel dat de ander mijn keuze afkeurt. Ik weet dat dit is hoe het voor mij goed

werkt. Maar het past niet in de norm van de ander.”

 

Hoe zijn de taken thuis verdeeld?

“Mijn echtgenoot werkt fulltime, ik officieel vier dagen. Onderzoek wijst uit dat werkende

vrouwen een zwaardere takenlijst hebben en ook bij ons is het niet gelijk verdeeld. Aan

het begin van onze carrière, toen we aan het promoveren waren, verdienden we beiden

evenveel. We werken alleen in een andere wereld. In het onderwijs kunnen studenten soms

best een dag wachten. Terwijl in zijn wereld ‘ja’ tegen een deal meteen ook ‘ja’ tegen een

heleboel andere dingen betekent. Daarmee heeft hij de basale verwachting dat hij zo de deur

uit kan wandelen, terwijl ik eerst een heleboel moet regelen voordat ik weg kan. In landen als

India worden dit soort zaken bij een gearrangeerd huwelijk al aan de onderhandelingstafel

besproken. In de hogere kringen zeggen ouders dan: wij hebben 25 jaar lang in onze dochter

geïnvesteerd, hoe gaan we dat regelen als er een kind komt? Er is veel voor te zeggen

om dat gesprek expliciet te voeren voordat het zover is. Natuurlijk bespreken Nederlandse

stellen dit ook met elkaar, maar in 75 procent van de gevallen kiezen ze voor dezelfde

oplossing, namelijk dat zij minder gaat werken en meer gaat zorgen dan hij. Dat wil zeggen

dat de meeste mensen gaan voor het voor de hand liggende model, dat is strikt genomen

geen keuze maar de weg van de minste weerstand. Dan hoef je immers niks uit te leggen…

En heeft volgens mij ook te maken met het feit dat Nederlandse vrouwen vrij naïef zijn als

het aankomt op het belang van economische zelfstandigheid. Daar denken ze te weinig over

na.”

 

Lastige puzzel

“Aan de andere kant is onze oplossing niet ten koste van mijn carrière gegaan. Ondanks mijn

zwangerschappen en deeltijd heb ik veel bereikt. Misschien heeft het daardoor iets langer

geduurd. Tijdens mijn zwangerschapsverlof heb ik me best eens afgevraagd of ik wel wilde

doorgaan met deze lastige puzzel. Maar het antwoord was altijd: ja! Meer stress maar ook

meer geluk. En inmiddels ben ik er iets meer aan gewend alle ballen in de lucht te houden

en werk ik daardoor misschien juist wel efficiënter. Veel Nederlandse gezinnen zitten door

het ‘anderhalf verdienersmodel’ in een kramp. Maar ik weet niet of dat te wijten is aan het

impostor syndroom. Je zou langdurig onderzoek moeten doen om dat te kunnen vaststellen.”

Heeft jouw kijk op dit onderwerp ook met je opvoeding te maken?

“Dat denk ik zeker. Ik ben opgevoed met het adagium: meisjes kunnen alles! Ik leerde al heel

jong zeggen: ‘Ik ben Claartje, dit kan ik en ik ga het doen!’. Daardoor ben ik niet gemakkelijk

onderuit te halen, al kan die stevigheid wel fluctureren. Voor een assesment heb ik ooit een

test moeten maken waaruit bleek dat mijn IQ heel hoog is, maar mijn ambitie laag. Dat was

vlak na mijn promotie; een moment waar ik jarenlang naar had gestreefd. Die lage score op

ambitie lag dus aan het moment. Maar ik heb het idee dat ik niet ambitieus was lang met me

meegenomen. Maar die ambitie was er wel degelijk: als een groen beest dat ’s nachts ineens

bovenop me dook. Inmiddels heeft het een plek en weet ik dat ik zeker wel ambitieus ben.”

 

Taalgebruik

“Ik ben het met je eens dat het glazen plafond niet bestaat. Maar aan de andere kant ligt het

ook niet alleen aan de onzekerheid van vrouwen. Er zit zoveel in ons systeem dat vrouwen

belemmert. Kijk alleen maar naar ons taalgebruik. Begrippen als werkende moeder en

papadag bevestigen dat. Het zou enorm helpen als we daar vanaf zouden kunnen komen.

En misschien kan een knetterhard werkende moeder in GTST zonder schuldgevoel of

scheve ogen ook nog wat baanbrekend werk doen…”

 

Gouden tips van Claartje:

• Organiseer ‘sponsorships’ voor jezelf. Mensen die precies weten wat jouw acties

waard zijn en die dat ook aan anderen vertellen. Dat is goud waard!

• Onzekerheid kan ook een kracht zijn. Gebruik je onzekerheid als bron om uit te

blinken.

• Ben je bewust van hoe je praat over je eigen competenties en prestaties. Je mag

jezelf promoten!

• Vrouwen krijgen kansen op basis van bewezen prestaties. Mannen krijgen het

voordeel van de twijfel. Aan de onderhandelingstafel kun je daar invloed op

uitoefenen.

Schrijf je in voor mijn Nieuwsbrief. Gratis.

Informatie, tips, nieuws en wetens- waardigheden voor professionele vrouwen.

*  Emailadres:
*  Voornaam:

You have Successfully Subscribed!

Facebook

Twitter