Rita Verdonk

Fuck-Rita_Verdonk-klein“Je moet stoppen met het iedereen naar de zin willen maken”

 

Rita Verdonk is, na afronding van haar studie Sociologie, in 1983 in dienst getreden van het ministerie van Justitie. Haar eerste functie was adjunct-directeur van het Huis van Bewaring te Den Haag. Tot 1996 vervulde zij diverse directiefuncties in zowel penitentiaire inrichtingen als op het departement. Daarna werd zij Directeur Staatsveiligheid bij de Binnenlandse Veiligheidsdienst. In 1999 trad ze in dienst van KPMG als manager bij de sectie Openbare Orde en Veiligheid.Rita Verdonk was van 27 mei 2003 tot 22 februari 2007 minister in de Kabinetten Balkenende II en III.Van 2007 tot juni 2010 was zij lid van de Tweede Kamer der Staten Generaal, eerst voor de VVD en later voor de door haarzelf opgerichte politieke partij Trots op Nederland. Vanaf december 2010 is Rita Verdonk eigenaar-directeur van Rita Verdonk BV waar zij zich toelegt op advisering, coaching en het geven van lezingen. Zij richt zich vooral op het managen van complexe en lastige processen waarin overheid en ondernemers elkaar frustreren.Rita Verdonk is een authentieke vrouw die bekend staat om haar scherpe analyses die zij met humor en nuchterheid ten gehore brengt. Haar boodschap is dat iedereen verbeteringen in zijn of haar leven kan realiseren als je open staat voor verandering.

 

Ik ontmoet Rita en, zoals ik al had verwacht, gaat het meteen over waar het over moet gaan. Geen koetjes en kalfjes maar meteen ter zake. Onzekerheid, ja natuurlijk herkent ze dat. Maar ze vindt dat er een groot verschil is tussen voor jezelf opkomen en opkomen voor de taak waar je voor staat. Als ze ergens in gelooft, dan is ze heel zeker. Dan gaat het om de inhoud en is ze goed voorbereid en vol zelfvertrouwen. Alhoewel, na de dood van Theo van Gogh, toen ze als minister een enorme menigte op de Dam moest toespreken, was ze wel onzeker. De groep was groot en het was zeer de vraag  hoe die zou reageren…

 

 Een ander voorbeeld zijn salarisonderhandelingen voor zichzelf; daar was ze vroeger knap onzeker over. Ze was directeur bij de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI), had daar een aantal directeursposities bekleed en werd gevraagd om Directeur Staatsveiligheid te worden bij de Binnenlandse Veiligheidsdienst. Ze is toen naar het hoofd P&O van DJI gegaan om te vragen of het gek was als ze er twee periodieken bij zou vragen. Die vroeg ze en ze werden toegekend. Een jaar later hoorde ze dat er veel meer ruimte was geweest. Ze had er zo een schaal of twee en vier periodieken bij kunnen krijgen, als ze het gevraagd had. Ze wilden haar graag hebben. “Ik zou dat nu veel beter uitspelen”, stelt ze. “Mannen hadden dat beter gespeeld.” Ze zag dat ook later, bij Trots op Nederland, de politieke partij die ze heeft opgericht. Mannen kwamen binnen met de tekst “Ik word uw nieuwe Minister van Financiën”. Vrouwen – net zo gekwalificeerd als die mannen – kwamen met de vraag of ze vrijwilliger mochten worden, bijvoorbeeld voor administratieve ondersteuning.

 

Spekkoper

“Maar”, voegt ze er aan toe, “dat is wel fijn van ouder worden. Dan weet je wat je waard bent en bovendien kan het je minder schelen wat anderen ergens van vinden. Maar dat aardig gevonden worden, dat heb ik snel afgeleerd. Ik werd als jonge vrouw van 28 adjunct-directeur van alle gevangenisbewaarders van het Huis van Bewaring in Den Haag. Zestig oudere mannen, het merendeel gepensioneerd visser. En ik was heel druk met het iedereen naar de zin maken. Een toenmalige collega zag dat en zei: ‘Rita waar ben je nu mee bezig? Je moet stoppen met het iedereen naar de zin willen maken. Als 95% van de medewerkers fluitend naar zijn werk gaat, dan ben je spekkoper. Dan doe je het goed. Die overige 5% kun je het nooit naar de zin maken, die heeft andere belangen.’ Dat was een wijze les. Ik heb geleerd me te focussen op mijn taak. Wat mensen van mij vinden, vind ik niet zo relevant. De mensen van wie ik dat belangrijk vind, waarvan ik wil dat ze mij aardig vinden, is een klein lijstje. Ach ja, en de rest… Ik word betaald om een klus te klaren, niet om aardig gevonden te worden.Een tip voor leidinggevenden is dat ze hun vrouwelijke medewerkers hierop begeleiden, op dit onderwerp is er veel te winnen.”

 

In 2007 streed Rita met Mark Rutte om het partijleiderschap van de VVD. Dat verloor ze. Op mijn vraag wat dat met haar zelfvertrouwen heeft gedaan, zegt ze: “Eigenlijk niet zoveel. Er waren rationele redenen voor, die bijvoorbeeld te maken hadden met manier waarop Rutte campagne had gevoerd.” Een mooi voorbeeld van hoe je verlies niet persoonlijk opvat maar het puur zakelijk beschouwt. Met als gevolg dat het je zelfvertrouwen niet aantast.

 

Integer

Rita is inmiddels ondernemer. Ze maakt gebruik van haar netwerk, dat ze in de loop der jaren heeft opgebouwd. Daar wordt ze door vrouwen op aangesproken. Die vinden dat niet integer. Mannen vinden het volstrekt normaal, dat ze gebruik maakt van haar contacten, maar vrouwen vinden dat not done. Terwijl ze absoluut de regels niet overschrijdt, ze doet alles transparant en in openheid. “We kunnen daar als vrouwen van leren. We moeten veel meer kijken hoe mannen het doen.”

 

Eén van de mannen van wie zij veel heeft geleerd, was haar toenmalige baas bij de BVD. Ze was daar net aangetreden, het was het einde van de koude oorlog, de muur was gevallen en er zou een Nederlandse delegatie op bezoek gaan bij de voormalige Russische geheime dienst, de voormalige KGB om vriendschapsbanden aan te halen. Er werd onderling gespeculeerd over wie die delegatie zou gaan leiden en er waren nogal wat mannen die zichzelf als de meest geschikte delegatieleider zagen. Maar het hoofd van de BVD besliste anders, Rita moest het doen. “Ik vroeg aan hem: Waarom ik, ik zit er pas net. Ik heb nooit ‘op de Russen gezeten’ en er zijn zoveel mannen die zo graag willen?’ Maar hij vond dat ik het moest doen. Hij zei: ‘Rita, als je uit het vliegtuig stapt, staat er een zwarte Tatra klaar en een busje. Jij gaat in die Tatra, niet in dat busje. Daar gaat de rest van de delegatie in’. Het was goed dat hij dat tegen me zei, want ik was zo in dat busje gestapt. Maar door in de Tatra te stappen, bevestigde ik mijn positie als delegatieleider. Ten opzichte van de Russen, maar ook ten opzichte van al die mannen in dat busje. Dat voelde ongemakkelijk maar het was goed.”

 

Woensdagmiddag
Overigens, bij haar benoeming bij de BVD gaf ze aan dat ze woensdagmiddag vrij wilde zijn voor haar kinderen. “Nou dat kon niet. Ik was directeur en als directeur moest ik het goede voorbeeld geven. Toen zei ik: ‘Nou weet je, dan zet ik nu iedere ADV op woensdagmiddag en als ik niet voldoende ADV heb dan neem ik verlof op woensdagmiddag. Maar woensdagmiddag ben ik thuis bij de kinderen.’ En dat heb ik gedaan. Na twee maanden kwam hij op mijn kamer en zei: ‘Nou ik heb het eens even bekeken, die woensdagmiddag, neem jij die maar gewoon vrij.’ Dus toen was het geregeld. Kijk, dan ben ik heel zeker van mijn zaak, ik wil dat gewoon.”

 

Op mijn vraag wat het verschil is tussen de onzekerheid bij salarisonderhandelingen en de woensdagmiddag-onderhandeling, zegt ze: “De kinderen zijn het verschil. De woensdagmiddag is voor de kinderen. Mijn kinderen zijn altijd naar mijn zusje gegaan voor opvang. Dat was ideaal. Dat maakte me heel flexibel. Maar op het schoolplein of de kleuterschool kreeg ik soms wel rotopmerkingen naar mijn hoofd. Als ik ze dan eens wat eerder kwam halen, dan zeiden ze bijvoorbeeld: ‘Oh, hij voelde zeker dat je hem vroeger kwam halen, hij was zoveel vrolijker vandaag…’ Dat geeft echt een rotgevoel.”

 

Mamadag
“Ik vond het een geweldige kans om minister te worden, om mijn land te mogen dienen. Maar toen ging ik van de ene op de andere dag meer dan fulltime aan de bak. Mijn kinderen hebben daar wel onder geleden, ze zaten midden in de pubertijd. Dat zou ik nu anders doen. Als ik dan Wouter Bos hoor zeggen dat hij een papadag heeft… Maar ja, dit is tien jaar geleden, een hele andere tijd. En het is ook een groot verschil of een man of een vrouw dat zegt. Als ik toen had gezegd dat ik een mamadag zou willen, dan hadden ze gezegd: ‘Kijk, die wil ook meedoen op dat niveau, maar dat kan ze niet.’ Dan was ik genadeloos afgemaakt. Maar het is helemaal goed gekomen met mijn kinderen hoor.”

 

Rita’s gouden tip:
Weet van wie je waardering wilt ontvangen. Probeer het niet iedereen naar de zin te maken. En bij twijfel, zoek iemand die je kan helpen bij reflectie en zelfonderzoek.

 

Schrijf je in voor mijn Nieuwsbrief. Gratis.

Informatie, tips, nieuws en wetens- waardigheden voor professionele vrouwen.

*  Emailadres:
*  Voornaam:

You have Successfully Subscribed!

Facebook

Twitter